Giới thiệu chung
"... Mùa hè 1968, nữ đồng chí Mađơlen Riphô (Madelene Riffaud) đã viết bài: Khoa, em bé thi sĩ của Việt Nam: một khúc hát nhỏ mạnh hơn bom đạn đăng trên báo “Nhân đạo chủ nhật” ở Pháp, và giới thiệu mấy bài thơ: "Tiếng chim chích chòe", "Mưa", "Sao không về Vàng ơi?", "Khi mẹ vắng nhà", "Em kể chuyện này". Chị rất thích mấy câu thơ tiêu biểu cho cái “không sợ” của nhân dân Việt Nam đối với giặc Mỹ, qua con mắt của trẻ em:
Ao trường vẫn nở hoa sen
Bờ tre vẫn chú dế mèn vuốt râu
Và sau khi dịch "Em kể chuyện này" ra tiếng Pháp, chị Riphô viết cho độc giả nước mình: “Các bạn thấy đấy, ở Việt Nam, trẻ em lấy xẻng xúc đi chính ngay vết chân của xâm lược Mỹ. Chủ nghĩa đế quốc Hoa Kỳ chỉ tốn công mà vô bổ. Chính tội ác của chúng càng làm mạnh thêm ý chí của nhân dân Việt Nam quyết chiến và quyết thắng. Chiến thắng của Việt Nam hát lên, cao hơn tiếng bom, trong những câu thơ của bé Khoa”. Và cuối năm 1968, tôi đưa đoàn vô tuyến truyền hình Pháp về quay phim "Thế giới nhỏ của em Khoa"; trưởng đoàn, một đồng chí cộng sản Pháp, sau cuộc quay phim đã viết bài thơ: "Ở xã Quốc Tuấn bươm bướm lượn bay".
Năm 1968 ấy, Khoa lên mười đã kể chuyện giặc Mỹ rơi xuống cánh đồng làng mình; mọi người chạy ra, cả nhà Khoa chạy ra...”. (Xuân Diệu).
v